Ders Notları

Reklamcılık Ders Notları

1- Reklam nedir? Reklamın tarihçesi.

Reklam, belirli bir işletme tarafından mal, hizmet ve fikirlerin kişisel olmayan bir şekilde sunumu ve tutundurulmasının ücretli bir versiyonudur.

Reklam fikri, insanlar arasında alışverişin başlamasıyla beraber ortaya çıkmıştır. Milattan Önce 3000’li yıllar reklamcılığın başlangıç tarihi olarak kabul edilmiştir. Bu dönemde tüccarların, çığırtkanlar (tellallar) aracılığıyla satış yapma çabaları, dükkanlarının önlerine koydukları tabelalar reklamcılık tarihinin ilk mecra örnekleri olarak bilinmektedir.

Reklamcılık çığırtkanlar ve tellallar ile başlayarak zaman içerisinde marka ve amblemlerin gelişmesiyle değişik mecralara yöneldi…

İlk basılı reklamın hikayesi ise;
Matbaanın bulunuşundan 30 yıl sonra İngiltere’de bir matbaacı bastığı kitapların pazarlanması sorunuyla karşılaşınca, 1480 de ilk duvar afişi Londra’da bir kilise kapısına asıldı, William Caxlon’un rahipler için hazırladığı “The Pyes of Salisbury Use” adlı kitabinin ilanı idi bu.
Bu uygulama, reklamcılık tarihinin ilk basılı reklam mecrası örneği olarak kabul edilir.

2- Reklamın özellikleri nelerdir?

  • Yaratıcı ifadeler içermeli
  • Özgün olmalı
  • Ekstra imaj yaratmalı
  • Harekete geçirici olmalı
  • Şahsi olmamalı
    (Reklamımız ulaştığı kitleyi baskı altına almamalı ve onlara özgür olduklarını hissettirerek sunduğumuz ürün veya hizmeti tanıtmalıyız.)
  • Kısa, öz, anlaşılır ve hedef kitleye bilgi verir nitelikte olmalı.
  • Sosyal sorumluluk kurallarına uyulmalıdır.

3- Reklamın amaçları nelerdir?

Reklamın genel amacı; hedef tüketicilere bir ürün veya bir hizmeti duyurmak, ürüne, markaya karşı tüketicilerde olumlu bir eğilim oluşturmayı sağlamaktır. Diğer bir deyişle reklam, doğrudan satış sağlamayı kolaylaştırmaya yönelik iletişim şeklidir.

Satış ve iletişim reklamın ana amaçlarıdır.

Diğer amaçlar;

  • İşletmenin saygınlığını sağlamak
  • Kişisel satış programın desteklemek
  • Sektördeki genel talebi artırmak
  • Malı denemeye ikna etmek
  • Malın tercihini devam ettirmek
  • İmajı doğrulamak ya da değiştirmek
  • Alışkanlıkları değiştirmek
  • İşletmenin prestijini artırmak

4- Reklamın öneminden bahsediniz.

Firma açısından olduğu kadar, reklama maruz kalan tüketici açısından da reklamın önemi büyüktür. Reklam aynı zamanda bir bilgi kaynağıdır.

Reklam yoluyla tüketici pazarda neyin bulunduğunu, satın alma gücünü nasıl değerlendireceğini ve hatta sunulan seçenekleri kabul veya red özgürlüğünü kullanmayı öğrenebilmektedir. Ayrıca tüketici açısından reklam, zaman tasarrufu sağlayan bir araç olarak önem taşır.

Firmalar bakımından, Reklamlar ile sadece belli bir ürün ya da hizmetin tanımı yapılabileceği gibi bir imajı bir görüş ve düşünceni kitlelere ulaştırılması da gerçekleştirilebilmektedir. Reklamda reklamı yaptıran kurumun kimliği belli olmasının yanında belli bir bedel karşılığı yaptırılıp yayınlatılmaktadır.

5- İyi bir reklamın sahip olduğu özellikler nelerdir?

  • İlgi çekici
  • Şaşırtıcı
  • Özgün
  • Bir kere kullanmaya yönlendirici
  • Hatırlanabilir olmalı
  • Tüketiciye doğru bilgi vermeli
  • Markanın duruşuyla uyumluluk göstermeli
  • İnandırıcı olmalı

6- Reklamcılığın tarihi gelişimi. Dünyada reklamcılık, Türkiye’de reklamcılık…

İnsanlar arasında değiş tokuşun başlamasıyla reklam anlayışının doğması aynı tarihsel sürece rastlamaktadır.

★★★

Yazılı reklamın başlangıcı tam olarak bilinmese de İngiltere’de bulunan ve MÖ 3000’li yıllarda yazıldığı kabul edilen bir çeşit yazının ilk yazılı reklam olduğu düşünülmektedir.

★★★

Ticari reklamcılık ise, gerçek anlamda gazetelerin yaygınlaşması ile ortaya çıktı. İlk gazete reklamı, bir kitabın yayınlanmasıyla ilgili olarak 1625’de yapıldı. Bugünkü anlamda gazete reklamları, 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktı. Reklamcılık, 1920 yılı civarlarında radyonun, 1950 yılı civarlarında da televizyonun yaygınlaşmasıyla canlanmıştır.

Türkiye’de ilk reklam şirketi, 1909 yılında “İlancılık” adıyla kurulmuştur.

★★★

DÜNYADA REKLAMCILIĞIN GELİŞİM SÜRECİ

Gutenberg’in 1450’de matbaayı icat etmesi reklamcılıkta yepyeni bir süreç başlattı. Bu sayede el ilanları ile daha geniş halk kitlelerine hitap etme olanağı sağlanmıştır. 1480’de ilk duvar afişi Londra’daki bir kilise kapısına asıldı.

Daha sonra 1612’de Paris’te,1665’te Londra’da yayınlanmaya başlanan gazeteler aracılığıyla gazete reklamcılığı gelişmeye başlamıştır

Reklamcılığın anavatanı kabul edilen ABD’de reklamcılığın ilk açık hava örnekleri taverna ve otellerin çevrelerine yerleştirilen açık hava reklamlarıdır.

İkinci Dünya savaşında reklamcılık tüm zor koşullara rağmen inanılmaz bir hızla gelişmiştir. Özellikle televizyonun reklam dünyasına girmesiyle reklamcılık dev adımlarla büyüyen bir sektör olmuştur.

TÜRKİYE’DE REKLAMCILIĞIN GELİŞİM SÜRECİ

Ülkemizde reklam ve reklamcılığın tarihine baktığımızda ülkemizde basın reklamlarının 19.yüzyılın ortalarında gündeme geldiğini görüyoruz.

İlk ticari ilanlara Tercüman-ı Ahval’in 1864 yılı başlarında rastlanmıştır.

1961 tarihinde yürürlüğe giren 195 sayılı kanunla Basın ilan kurumu kurulmuştur. İlan ve reklamlar serbest bırakılmıştır. Bu olay aynı zamanda reklamcılığın meslek haline gelmesini sağlamıştır.

7- Aida modeli nedir?

AIDA modeline göre tüketicilerin davranışları tek bir aşama ile etki altına alınamaz. Bunun için birden fazla aşamanın takip edilmesi gerekmektedir. AIDA kelimesi de bu aşamaların baş harflerinden oluşmaktadır.

Attention (Dikkat)
Interest (İlgi)
Desire (Arzu)
Action (Aksiyon)

AIDA insanların satın alma davranışlarını dış etkileyiciler ile olumlu yöne yönlendirme ve stratejik olarak satışı sonuçlandırma üzerine bir kurguya sahiptir. Satın alma davranışını etkileme derken sadece satış alanında da değil, pazarlama ve iletişim alanlarında da etkili bir yöntem olarak kullanılmaktadır.

İnsanlar bir şeye sahip olabilme dürtüsünden dolayı bir şeye sahip olmak isterler. Bu nedenle önce ürün ya da hizmet’e dikkat kesilir, sonra bu ürün ya da hizmete ilgi duyar, ardından sahip olmak için arzular ve sonrasında aksiyona geçerek satın almayı gerçekleştirir.

Yani dikkat kesiliriz, ilgi duyarız, arzularız ve alırız…

  • Dikkat Çekme (Attention): modelin ilk aşaması olmaktadır. Buna göre; firma, tüketicilerine veya hedef kitlesine neleri sunacağının duyurularını yapmalıdır. Tüketicilerin, üretilen ürün ve hizmetlerin neler olduğunu, nasıl üretildiğini, hangi özelliklere sahip olduğunu bilmeleri sağlanarak, dikkatleri çekilecek. İlk aşama tüketicileri tamamen bilgilendirerek dikkatlerini çekecektir.
  • İlgi uyandırma (Intereset): modelin ikinci aşaması olmakta ve buna göre de; birinci aşamada, tüketici ürün veya hizmetlerin varlığından, üretim biçiminden haberdar edilmiştir. Bunlara daha önce dikkat çekilmiş ve gereken bilgiler duyurulmuştur. Bu aşamada da, tüketicinin üretilen ürün veya hizmetlere ilgi göstermesi sağlanmalıdır. Bu da, tüketicilerin, ürün veya hizmetlere ilgi göstermesini sağlayacak unsurların kullanılmasıyla olabilmektedir.
  • İstek uyandırma (Desire): modelin üçüncü aşaması olmakta ve buna göre; birinci aşamada, tüketiciler ürün veya hizmetin varlığından haberdar edilmişti. İkinci aşamada da, üretilen ve varlığından haberdar oldukları, ürün veya hizmete, tüketicilerin ilgi göstermeleri sağlanmıştı. Şimdi bu aşamada, tüketicilerde oluşturulmuş olan ilginin satın alma isteğine dönüştürülmesi gerekiyordu. Bu aşama en önemli aşamaydı çünkü son aşama olan satın alma eyleminin gerçekleşmesi buna bağlıydı.
  • Harekete geçme (Action): ilk üç aşamada tüketiciyi son aşamaya hazırlamak adına planlanmıştı. Yani ürün veya hizmetin varlığından haberdar edilmiş, bunlara ilgisi uyandırılmış, satın alma isteği oluşturulmuştur. Şimdi satın alma isteğinin eyleme dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu aşama AIDA Modelinin son aşaması olmaktadır. Satın isteğinin eyleme dönüştürülmesi için gerekenlerin yapılmasıyla satış gerçekleşmektedir.

8- Reklamın diğer bilim ve sanat dallarıyla ilişkisinden bahsediniz.

Reklamcılık yapısı gereği pek çok alan ve bilim dalı ile ilişkisi içerisindedir. Reklamcılık alanında yapılacak çalışmaların doğru hedef kitlelere ulaşabilmesi için ilişki içinde olduğu bilim dallarından da yararlanması doğru olacaktır.

  • Reklam ve Sosyoloji İlişkisi:
    Özellikle hedef kitlenin belirlenmesi çalışmalarında sosyoloji biliminden faydalanılması gerekmektedir.
    Sosyoloji, örgüt ve kurumların yanı sıra bireyler arası ilişkileri ve etkileşim biçimlerini incelediğinden toplumsal gerçekliğin belirli yanlarını konu edinen diğer bilimlerle yakın iş birliği içindedir.
  • Reklam ve Psikoloji İlişkisi:
    Reklamcılığın hem kişi psikolojisi hem kitle psikolojisi ile ilgisi vardır. Reklamcı, reklamı kitleye ulaştırırken o kitlenin psikolojisini de bilmelidir. Psikolojinin motif, öğrenme, dikkat, imaj; sosyal psikolojinin inanç, tutum vb. konuları reklamcılığı ilgilendirir.
  • Reklam ve Pazarlama İlişkisi:
    Reklam ekonomik bir olaydır. Sosyal yönüyle iletişim yönüyle yaşamı biçimleyen, geleceğe ışık tutun bir yönü vardır. Kamuoyu ve tüketiciler açısından pazarlama kavramı hakkında en çok fikir veren ve ilk akla gelen etkinlik durumundadır.
  • Reklam ve İstatistik İlişkisi:
    Sayısal bilgilerin işlenmesi ve yorumlanmasıyla ilgili yöntemlerle ilgilenen istatistik, reklam sektöründe sıklıkla kullanılmaktadır.
  • Reklamcılık ve İşletme İlişkisi:
  • Reklamcılık ve Hukuk İlişkisi:
    Reklam sektöründe çalışanların hukuki bilgilerden yaralanması gerekir, örnek olarak 3984 sayılı RTÜK ile ilgili maddeler, tüketicinin korunması hakkındaki kanun,Uluslararası Reklam Uygulama Esasları gibi…
  • Reklam ve Sanat İlişkisi:
    Reklamcının yaratıcı çalışmalarında diğer sanat dallarıyla etkileşimi bulunmaktadır. Sinema, tiyatro, edebiyat, resim, fotoğraf vb. alanlarla yakın bağlantı içindedir.

Yorum Ekleyin